MiCA regelgeving: dit betekent het voor Nederlandse crypto fondsen en exchanges

De tijd van "grijs gebied" in de Europese cryptomarkt is voorbij. Met de MiCA-regelgeving (officieel: Markets in Crypto-Assets Regulation, vaak MiCAR genoemd) krijgt jouw crypto-aanbieder te maken met strikte Europese regels. Voor jou als belegger betekent dat: meer bescherming, maar ook dat niet iedere partij de nieuwe lat haalt.

Wat is MiCA?

MiCA is een Europese verordening die een uniform regelgevend kader introduceert voor aanbieders van crypto-activadiensten (CASPs) en bepaalde uitgevers van tokens in de hele EU. In Nederland is de AFM de primaire toezichthouder.

1. Wat is MiCA (MiCAR) precies?

MiCA is een Europese verordening die een uniform regelgevend kader introduceert voor aanbieders van crypto-activadiensten (CASPs) en bepaalde uitgevers van tokens in de hele EU.

Onder MiCA vallen vooral:

Crypto exchanges en brokers
Partijen die crypto voor klanten bewaren (custody)
Partijen die orders uitvoeren of crypto overboeken voor klanten
Uitgevers van bepaalde stablecoins

De regels gaan onder andere over:

Vergunningplicht en toezicht
Klantbescherming en transparante informatie
Segregatie van klanttegoeden
Kapitaaleisen en risicobeheer
Meldplichten rondom marktmisbruik en incidenten

In Nederland is de AFM de primaire toezichthouder op cryptodienstverleners onder MiCA. De rol van DNB verschuift vooral naar prudenteel toezicht en integriteit (AML/CFT).

2. Waarom is MiCA ingevoerd?

De EU wil met MiCA drie grote problemen aanpakken:

Onbeschermde consumenten

Veel beleggers zaten bij partijen zonder duidelijk toezicht, zonder garantie dat hun coins gescheiden werden bewaard of dat marketing eerlijk was.

Lappendeken aan nationale regels

Tot MiCA golden in elk land andere regels. In Nederland was er bijvoorbeeld alleen een DNB-registratieplicht onder de Wwft, maar geen volwaardige product- en gedragsregels.

Risico op marktmisbruik en instabiliteit

Zonder duidelijke regels voor o.a. stablecoins, marktmanipulatie en belangenconflicten ontstond risico op misleiding en systeemproblemen.

3. Tijdlijn: wanneer gelden de regels voor jou?

De invoering van MiCA gebeurt gefaseerd:

Juni 2023 - MiCA treedt formeel in werking op EU-niveau
Midden 2024 - Regels voor bepaalde stablecoins (ARTs en EMTs) worden actief
30 december 2024 - Deel van MiCA over cryptodienstverlening en marktmisbruik start in Nederland
Tot 30 juni 2025 - Overgangsregime: partijen met een DNB-registratie mochten nog tijdelijk doorwerken
Vanaf 30 juni 2025 - Overgangsregime afgelopen: MiCA-vergunning of notificatie verplicht

Belangrijk voor beleggers

Vanaf de zomer van 2025 kun je er als Nederlandse belegger vanuit gaan dat serieuze aanbieders of een MiCA-vergunning hebben, of actief zijn via een EU-paspoort vanuit een andere lidstaat.

4. De belangrijkste verplichtingen voor crypto exchanges en dienstverleners

Voor crypto exchanges, brokers en custodians verandert er veel. Een greep uit de belangrijkste eisen onder MiCA:

Vergunning en doorlopend toezicht

Elke aanbieder van crypto-activadiensten in de EU heeft een CASP-vergunning of -notificatie nodig
De toezichthouder (in NL: AFM) controleert vooraf het businessplan, governance, fit & proper van bestuurders en risicobeheer

Segregatie van klanttegoeden

Crypto die jij aanhoudt bij een dienstverlener moet strikt gescheiden worden van de eigen balans van het bedrijf
In geval van faillissement moet duidelijk zijn wat van jou is en wat van de onderneming

Transparante informatie en marketing

Duidelijke info over risicos, kosten, verdienmodellen en bewaarstructuur
Reclame mag niet misleidend zijn en moet passen bij het risicoprofiel van de doelgroep

Meldplichten en marktmisbruik

CASPs moeten verdachte transacties en orders (STOR-meldingen) rapporteren
ICT-incidenten, sanctie-hits en bepaalde TFR-meldingen moeten via het AFM-portaal worden doorgegeven

5. Wat betekent MiCA voor crypto fondsen?

Crypto fondsen zijn meestal geen CASP, maar beleggingsinstellingen. Ze vallen daarom primair onder fondswetgeving (bijvoorbeeld AIFMD of nationale beleggingsfonds-regels), niet direct onder MiCA.

Toch heeft MiCA wel impact op fondsen:

Handel en custody lopen via MiCA-vergunde partijen

Een fonds dat crypto koopt en bewaart, zal meestal gebruikmaken van een exchange en custodian met MiCA-vergunning.

Consolidatie in de sector

Kleine, minder professionele partijen hebben moeite om aan de strengere eisen te voldoen. Je ziet daarom een golf aan overnames en samenwerkingen, bijvoorbeeld:

Coinmerce dat Icoinic deels overneemt
Amdax dat Agga Capital integreert
Buitenlandse partijen die Nederlandse spelers opkopen

Structuurwijzigingen en verplaatsing naar andere jurisdicties

Sommige Nederlandse cryptofondsen kozen voor vergunningen in andere landen, zoals Liechtenstein (Maven 11) of Gibraltar (Hodl Group), om binnen een passend regelgevingskader te opereren.

6. Nederlandse exchanges met een MiCA-vergunning

De volledige, actuele lijst vind je in het cryptopartijenregister van de AFM. Onderstaande partijen met Nederlandse roots hebben aantoonbaar een MiCA/MiCAR-vergunning:

Bitvavo (Amsterdam)

Nederlands handelsplatform met grote euro-spotmarkt, iDEAL en meer dan 400 cryptomunten
Heeft een MiCAR-vergunning van de AFM en mag crypto-diensten in de hele EU aanbieden
Diensten onder de vergunning: custody, handelsplatform en overdracht van crypto

Finst (Amsterdam)

Relatief jonge Nederlandse exchange, opgericht door ex-DEGIRO-team
Positioneert zich als kostenbewuste, transparante broker met cryptobundels en automatische investeringen
Nederlandse MiCA-gelicentieerde exchange met een EU-brede vergunning

BLOX (Nijmegen)

Toegankelijke "app-first" broker, vooral gericht op beginnende beleggers
Heeft een MiCAR-vergunning van de AFM voor wisselen, bewaren en overboeken van crypto

BTC Direct / Bitonic (Nijmegen)

Een van de oudste Nederlandse brokers, sterk gericht op eenvoudige koop/verkoop van bitcoin
Ontving op 18 juni 2025 een MiCAR-vergunning van de AFM
Paste productaanbod aan (o.a. stoppen met USDT) om volledig MiCA-conform te worden

Amdax (Amsterdam)

Crypto-dienstverlener gericht op vermogende particulieren en institutionele beleggers
Heeft een MiCAR-vergunning voor vier gereguleerde diensten: orderuitvoering, bewaring, overdracht en vermogensbeheer

7. Nederlandse fondsen- en vermogensbeheerders onder MiCA

Beleggingsfondsen zelf vallen meestal onder afzonderlijke fondswetgeving. Maar bepaalde Nederlandse partijen combineren fondsen, vermogensbeheer en cryptodiensten en vallen daardoor wel direct onder MiCA.

Amdax - MiCAR-vergunde custodian en vermogensbeheerder

Biedt naast custody en handel ook vermogensbeheer in digitale assets namens clienten
De MiCAR-vergunning dekt specifiek die vermogensbeheerdienst af
Veel institutionele cryptofondsen en family offices gebruiken Amdax als gereguleerde infrastructuurpartij

Voor andere Nederlandse cryptofondsen (denk aan partijen als Hodl Group, Maven 11 of Icoinic) geldt dat:

Ze vaak in een andere jurisdictie zijn gestructureerd (bijvoorbeeld Liechtenstein of Gibraltar)
Ze samenwerken met MiCA-vergunde custodians en brokers voor handel en bewaring
Hun toezichthouder niet per se de AFM is, maar een buitenlandse autoriteit

8. Waar let je zelf op als je een partij kiest?

MiCA maakt de markt veiliger, maar neemt jouw eigen verantwoordelijkheid niet weg. Een paar concrete checks die je zelf kunt doen:

Zoek de partij op in het AFM-cryptoregister

Staat jouw exchange, broker of custodian daar niet tussen, dan moet je extra kritisch zijn.

Check welke diensten onder de vergunning vallen

Niet elke partij mag alles doen. Custody, handel, advies en vermogensbeheer kunnen afzonderlijk vergund zijn.

Let op stablecoin-beleid

Kijk hoe een aanbieder omgaat met niet-conforme stablecoins zoals USDT en of er duidelijke uitleg is over risicos.

Kijk verder dan de marketing

Een MiCA-vergunning is geen rendementsgarantie. Je loopt nog steeds koersrisico en kunt je volledige inleg verliezen.

Belangrijke disclaimer

Een MiCA-vergunning biedt bescherming maar is geen garantie voor winst. Investeren in cryptocurrency brengt altijd risicos met zich mee. Doe altijd je eigen onderzoek.

Samengevat

MiCA is de grote Europese schoonmaakactie in cryptoland. Voor jou als Nederlandse belegger betekent het:

Alleen partijen met een vergunning of notificatie mogen nog cryptodiensten aanbieden
Exchanges als Bitvavo, Finst, BLOX, BTC Direct en Amdax hebben inmiddels een MiCA-vergunning
Cryptofondsen zelf vallen vooral onder fondswetgeving, maar leunen op MiCA-vergunde infrastructuur

Wil je zeker weten waar je aan toe bent? Begin altijd bij het AFM-cryptoregister, lees de informatie van de aanbieder goed door en blijf je eigen risico-afweging maken.

"MiCA brengt de crypto-industrie naar volwassenheid. Dit is goed nieuws voor serieuze spelers en investeerders die op zoek zijn naar een gereguleerde markt." - Esther Koekoek